Đang chuẩn bị quyển sách tri thức...
Đang chuẩn bị quyển sách tri thức...
Lắng nghe không chỉ là một hành động tiếp nhận âm thanh, mà còn là nghệ thuật thấu hiểu và kết nối. Trong tham vấn tâm lý, lắng nghe tích cực giúp nhà tham vấn không chỉ nghe bằng tai mà còn cảm nhận bằng trái tim, đồng thời phản hồi một cách tinh tế để thân chủ cảm thấy an toàn, được tôn trọng và sẵn sàng mở lòng.
Lắng nghe là khả năng quan trọng trong giao tiếp, giúp chúng ta hiểu rõ đối phương và tạo ra mối quan hệ gắn kết. Theo Từ điển Tiếng Việt, lắng nghe được định nghĩa là “tập trung để thu nhận cho được âm thanh”. Tuy nhiên, trong giao tiếp, lắng nghe không chỉ là hành động tiếp nhận thông tin mà còn là quá trình tâm lý phức tạp, giúp hiểu và đồng cảm.
Theo E.D. Neukrug, lắng nghe hiệu quả giống như một mặt hồ tĩnh lặng, nơi những gợn sóng nhỏ từ những lời nói sẽ tan biến dần dà. Khi một nhà tham vấn lắng nghe thật sự, họ không chỉ nghe bằng tai mà còn bằng trái tim và tâm trí.
Xem chi tiết
Lắng nghe tích cực là chìa khóa mở ra thế giới nội tâm của thân chủ. Khi thực hành kỹ năng này, nhà tham vấn không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn nhận diện sắc thái cảm xúc, suy nghĩ ẩn giấu đằng sau từng lời nói. Việc lắng nghe đúng cách giúp loại bỏ các rào cản giao tiếp, xây dựng lòng tin và hướng thân chủ đến sự nhận thức sâu sắc hơn về chính mình.
Xem thêm: Kỹ năng thấu hiểu
Ví dụ:
✅ “Bạn có thể chia sẻ thêm về cảm xúc của mình trong tình huống đó không?”
✅ “Điều gì khiến bạn cảm thấy như vậy?”
❌ “Bạn có buồn không?”
Ví dụ:
✅ “Dường như bạn đang cảm thấy áp lực với công việc hiện tại.”
✅ “Tôi nghe bạn nói rằng bạn lo lắng về tương lai, có đúng không?”
❌ “Bạn đừng lo lắng nữa, chuyện này không đáng để bận tâm đâu.”
Lắng nghe tích cực không chỉ là một kỹ năng mà còn là nghệ thuật đồng cảm, giúp nhà tham vấn tạo dựng mối quan hệ bền vững với thân chủ. Khi được lắng nghe thực sự, thân chủ sẽ cảm thấy an toàn, sẵn sàng chia sẻ và tự tìm ra hướng giải quyết cho vấn đề của mình. Để đạt được điều này, nhà tham vấn cần kiên trì luyện tập và nâng cao khả năng thấu cảm, từ đó mang lại giá trị thực sự cho mỗi cuộc trò chuyện.
Lắng nghe tích cực không đơn thuần là tiếp nhận thông tin, mà còn là chiếc cầu nối giúp người tham vấn và thân chủ đồng hành trên hành trình tìm kiếm sự thấu hiểu và trưởng thành.
1. Adler, R. B., & Rodman, G. (2006). Understanding Human Communication. Oxford University Press.
2. Brownell, J. (2012). Listening: Attitudes, Principles, and Skills (5th Edition). Pearson Education.
6. DeVito, J. A. (2019). The Interpersonal Communication Book. Pearson.
7. Geldard, K., & Geldard, D. (2016). Basic Personal Counselling: A Training Manual for Counsellors. Cengage Learning.